کتاب رازدانی و روشن‏فکری و دین‏داری، اینک به ضمیمه‏ی دو مقاله‏ی دیگر (اوّلی، مصاحبه‏ای در باب «روشن‏فکران، قدرت‏مندان بی‏مسند» و دیگری در باب «قرائت فاشیستی از دین») مجدداً به دست ارباب مطبعه سپرده می‏شود تا روانه‏ی بازار نقد و نظر گردد. «قرائت فاشیستی از دین»، عمری بلندتر دارد و تاریخ تولدش، بسی پیش‏تر از تولد برادر کوچک‏تر اوست و سابقه‏اش به سال 1375 می‏رسد، که این ضعیف، به سبب جفاهای تلخ و ناامنی‏ها و نامردمی‏های گزنده‏ی این روزگار و این دیار، رخت مهاجرت به مغرب غبت کشید و رحل اقامت در بلاد غرب افکند و به تدریس و تصنیف و خطابه و تأمل و مراقبه اشتغال ورزید و پس از اجابت دعوت‏های دانشگاهی و ایفای مسؤولیت‏های شرعی، دوباره به وطن مألوف بازگشت. در آن دوران بود که پاره‏ای از جراید این دیار، که حَمَله‏ی قرائت فاشیستی از دین و عمله‏ی استبداد دینی‏اند، حملاتی عنیف را بر ضد او تدارک دیدند و به اصناف حیل و مکائد، در زشت کردن نام او و محو کردن نشان او کوشیدند. از آن میان، یکی از ضد روشن‏فکران که سخت از قلاب‏های قدرت آویخته است، حمله بر من درویش یک‏قبا آورد و با تنگ‏چشمی و قساوت تمام، روغن شریعت را در چراغ معیشت سوخت تا چراغ خود را برافروزد و دل حامیان خود را به دست آرد. مقاله‏ی «قرائت فاشیستی از دین»، پاسخ به کج‏روی‏ها و حق‏پوشی‏های آن حامی استبداد دینی است که در همان اوان نوشته شد و انتشارش به اقتضای روزگار، به تأخیر افتاد. «روشن‏فکران، قدرت‏مندان بی‏مسند»، امّا، نوزاد است و متعلق به دوران پس از انتخابات خرداد ماه 1376 است و خود نشان می‏دهد که چرا و چه‏گونه متولد شده است و با ظرف زمانی خویش چه نسبت و پیوندی دارد.

قصه‏ی روشن‏فکری دینی، قصه‏ی آینده‏ی جامعه و حکومت ماست و بی هیچ شبهه‏ای، این هویت محترم و فربه، جای بزرگ و رفیعی را در تاریخ آتی این دیار اشغال خواهد کرد. نسبت ما با تجدد، با سنت، با دین، با توسعه، و با قدرت، همه در نهان‏خانه‏ی ضمیر این هویت جلیل، تکون و تعین خواهد یافت و به همین رو، شناختنش هم در آیینه‏ی اضدادش (چون قرائت فاشیستی از دین)، هم در آیینه‏ی قامت‏نما و وفادارش (چون شخصیت‏های راستین روشن‏گری دینی)، بر مشفقان و دردمندان، فریضه است. این رساله و جیزه، به همین مهم اهتمام ورزیده است و بها و کمال بعدی خود را وام‏دار نقد و عنایت صاحب‏نظران خواهد بود.

از ره‏گذر خاک سر کوی شما بود
هر نافه که در دست نسیم سحر افتاد.

عنوان بخش‏های کتاب
روشن‏فکران، قدرتمندان بی‏مسند
ـ قرائت فاشیستی از دین
ـ مبانی تئوریک لیبرالیسم
ـ سه فرهنگ
ـ رازدانی و روشن‏فکری
ـ روشن‏فکری و دین‏داری

 X